ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΞΕΝΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ

 

ΑΓΓΛΙΚΟ ΚΟΜΜΑ	ΓΑΛΛΙΚΟ ΚΟΜΜΑ	ΡΩΣΙΚΟ ΚΟΜΜΑ
ΟΠΑΔΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ	ΟΠΑΔΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ	ΟΠΑΔΟΙ ΑΝΤΙΣΥΓΜΑΤΙΚΟΙ
ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΟΡΙΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ	ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ: ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΑΛΥΤΡΩΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΜΕ ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟ ΣΥΝΤΟΜΟΤΕΡΟ ΔΥΝΑΤΟΝ	-------------------------
ΠΡΟΤΥΠΟ Η ΑΓΓΛΙΑ	ΠΡΟΤΥΠΟ Η ΓΑΛΛΙΑ	ΠΡΟΤΥΠΟ Η ΡΩΣΙΑ
ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ	ΙΣΧΥΡΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ	ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΗ, ΧΩΡΙΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ	--------------------------------	ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ / ΥΠΟΤΑΓΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΕΠΕΤΡΕΠΕ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ ΝΑ ΕΠΕΜΒΑΙΝΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ
ΜΕΤΡΙΟΠΑΘΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ( ΣΤΟΧΟΙ – ΜΕΣΑ)	ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ  - ΕΛΛΕΙΨΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ	--------------------------------------
ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ (ΤΥΠΟΥ – ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ)	ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΛΑΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗ ΜΟΝΑΡΧΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ	ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΥΦΩΝΙΑΣ

 

 

 

 ΤΕΡΖΟΠΟΥΛΟΥ ΦΕΝΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Α.Π.Θ.

 

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΗΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ

 ΠΗΓΗ 1

 Η Μεγάλη Ιδέα

 Η προώθηση της επεκτατικής πολιτικής των διαφόρων εθνικών συνόλων βρισκόταν στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα στην ημερήσια διάταξη, στο μέτρο που ήταν πια σαφές ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν μπορούσε πια να αναστείλει το διαμελισμό της παρά μόνο βραχυπρόθεσμα. Σ’ αυτό το πλαίσιο πρέπει να τοποθετηθεί η βαθμιαία αλλαγή της πολιτικής στάσης της ελληνικής μεγαλοαστικής τάξης από το τέλος του 19ου αιώνα και πέρα.

Πράγματι, στα πρώτα πενήντα περίπου χρόνια της ανεξαρτησίας, η αστική τάξη της διασποράς αντιμετώπιζε με καχυποψία την οποιαδήποτε απόπειρα επεκτατισμού της ανεξάρτητης Ελλάδας προς τα οθωμανικά εδάφη. Και αν τα εθνικιστικά όνειρα της «Μεγάλης Ιδέας» κυριαρχούσαν στα διευθυντικά στρώματα και στη μικροαστική τάξη του ανεξάρτητου βασίλειου, δε συνέβαινε το ίδιο με την ελληνική αστική τάξη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που ήταν υποχρεωμένη από τα ίδια τα πράγματα να υιοθετεί μια στάση συμβιβαστική και εφεκτική. Είναι αλήθεια ότι η διαφορά ανάμεσα στις δυο αυτές αντιτιθέμενες θέσεις, όσον αφορά στο μέλλον του έθνους, δεν κρυσταλλώθηκε ποτέ σε οξείες πολιτικές συγκρούσεις. Αυτό όμως οφείλεται, κυρίως, στο γεγονός ότι το ελληνικό κράτος εξαναγκάστηκε πολλές φορές να απαρνηθεί τις επεκτατικές και φιλοπόλεμες τάσεις του κάτω από την πίεση της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία φρόντιζε διαρκώς και με κάθε τρόπο να διατηρεί την εδαφική ακεραιότητα της Αυτοκρατορίας. Δεν υπήρξε πολιτική ή διπλωματική κρίση στο χώρο των Βαλκανίων και της Εγγύς Ανατολής που να μη συνοδεύτηκε από αναζωπύρωση του ελληνικού εθνικισμού, ο οποίος επιζητούσε μόνιμα τη δυναμική υλοποίηση της μεγάλης ιδέας. Παρ’ όλες όμως τις πιέσεις των ασυγκράτητων εθνικιστικών στοιχείων η Ελλάδα δεν μπόρεσε ποτέ, ως το 1897, να προβεί σε ένοπλη αντιπαράθεση με τους Τούρκους. Οι μεγάλες δυνάμεις, και ιδίως η Μεγάλη Βρετανία, δε δίστασαν να χρησιμοποιήσουν όλα τα μέσα για να αποτρέψουν ανάλογο ενδεχόμενο. Διαβήματα, πιέσεις, απειλές και υποσχέσεις, και στην ανάγκη άμεσες στρατιωτικές επεμβάσεις και ναυτικοί αποκλεισμοί, εξασφάλισαν την ελληνική «ουδετερότητα» μπροστά στις αλλεπάλληλες κρίσεις και επιμήκυναν τεχνητά, για μισόν αιώνα, την «Pax Ottomanica» στα Νότια Βαλκάνια. Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό, ότι όλες οι επεκτάσεις του ελληνικού εδάφους στο 19ο αιώνα δεν αποτέλεσαν κατακτήσεις των Ελλήνων, αλλά επιβλήθηκαν από την Μεγάλη Βρετανία, στο πλαίσιο μιας πολιτικής «βαλκανικής ισορροπίας», που διακυβευόταν από την προώθηση των αυστριακών, γερμανικών και κυρίως, των ρωσικών επεκτατικών σχεδίων.

 Έτσι, η αντικειμενική διάσταση ανάμεσα στα συμφέροντα της «»κατεστημένης» αστικής τάξης και στο λαϊκισμό της Μεγάλης Ιδέας, που ήταν ανεξίτηλα τυπωμένος στις συλλογικές συνειδήσεις των μικροαστικών στρωμάτων και των λαϊκών μαζών του ανεξαρτήτου βασίλειου, δεν εκφράστηκε ποτέ με ενάργεια. Οι πολιτικές επιλογές προκαταλαμβάνονταν από τη βρετανική κηδεμονία: εκείνη επέβαλε μόνιμα στην Ελλάδα μια στάση ουδετερότητας και μετριοπάθειας, που ταυτιζόταν απόλυτα με τα συμφέροντα των μεγαλοαστών της διασποράς, αφού πίεζαν και αυτοί προς την ίδια κατεύθυνση.

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 Όταν, λοιπόν, το 1910 ο Βενιζέλος κατέλαβε την εξουσία, η ελληνική μεγαλοαστική τάξη για πρώτη φορά αποδέχθηκε ομόφωνα να ρίξει το πολιτικό, και κυρίως το οικονομικό της βάρος, στην προετοιμασία της αναδίπλωσης των «εθνικών πεπρωμένων». Κατά τον Λόυντ Τζώρτζ, επρόκειτο για την αντιπαράθεση του χριστιανικού πολιτισμού με την τουρκική βαρβαρότητα. Δυο χρόνια αργότερα, ξεσπάνε οι βαλκανικοί πόλεμοι του 1912-1912 και την επόμενη χρονιά αρχίζει ο Μεγάλος πόλεμος. Το ανατολικό ζήτημα βαίνει προς τη λύση του, ενώ για τους Έλληνες κεφαλαιούχους διακυβεύονται πια τα πάντα. Έτσι πολλαπλασιάζονται οι χρηματοδοτήσεις των στρατιωτικών δαπανών και διατίθενται άφθονα μέσα για την οργάνωση των άτακτων ομάδων στις παραμεθόριες περιοχές……..

Κ. Τσουκαλά, Εξάρτηση και αναπαραγωγή, σσ. 364-370

 

 ΠΗΓΗ 2

Το σημαντικότερο ιδεολογικό στοιχείο της πολιτικής ζωής, η Μεγάλη Ιδέα, δεν ήταν βεβαίως και στοιχείο ιδεολογικής διάκρισης: όλα τα κόμματα συμφωνούσαν γύρω από τα βασικά προβλήματα του ελληνικού αλυτρωτισμού. Η μόνη περιοχή διαφωνιών ήταν η τακτική που θα έπρεπε ν’ ακολουθήσει η εκάστοτε κυβέρνηση. Η παθολογική διόγκωση του αλυτρωτισμού αποδεικνύει την αποδέσμευση των κομμάτων από τις πραγματικότητες της οικονομικής αθλιότητας και της κοινωνικής αδικίας – ενώ από την άλλη πλευρά επέτρεπε και συντηρούσε αυτή την αποδέσμευση, αποσπώντας την προσοχή των κατωτέρων τάξεων από τα προβλήματά τους. Εννοείται ότι αυτό δεν σημαίνει ότι ο ελληνικός αλυτρωτισμός δημιουργήθηκε σε μιαν εσκεμμένη προσπάθεια να μεταστρέψει την προσοχή του λαού από τις αδικίες του συστήματος. Ο εθνικισμός ήταν φαινόμενο γενικό στην Ευρώπη του 19ου αιώνα, συνέπεια ενός εξαιρετικά περίπλοκου πλέγματος διεθνών και εσωτερικών συνθηκών. Απλοϊκή είναι επίσης και η άλλη, αρκετά κοινή άποψη, ότι η Μεγάλη Ιδέα ήταν «δημιούργημα» της αστικής τάξης. Μπορεί βέβαια να χρησιμοποιήθηκε πολιτικά από τα κόμματα, δεν ήταν, όμως, μια τακτική που «επέβαλαν» οι αστοί. Η προσπάθεια να μεταστρέφεται η προσοχή του λαού από τα εσωτερικά προβλήματα σε σωβινιστικές εξάρσεις είναι συνηθισμένη διέξοδος για κυβερνήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες.

Γ. Δερτιλή, Κοινωνικός μετασχηματισμός και στρατιωτική επέμβαση (1880-1909), σσ. 129-131

Με βάση τα παραθέματα και τις ιστορικές σας γνώσεις:

α) Να αναφερθείτε στο περιεχόμενο της «Μεγάλης Ιδέας».

β) Να παρουσιάσετε τις συγκυρίες κάτω από τις οποίες το όνειρο της εθνικής ολοκλήρωσης ενέπνευσε όλο τον ελληνικό λαό μαζί με τις άρχουσες τάξεις του παρά τις αρχικές τους

αντιδράσεις.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η διαμόρφωση αντιλήψεων επεκτατικού χαρακτήρα διαφόρων λαών εντατικοποιήθηκε στα τέλη του 19^ου και στις αρχές 20^ου αφού ήταν πλέον εμφανές ότι ο διαμελισμός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν αναπόφευκτος. Βέβαια, οι Έλληνες ήδη από το 1840 και μετά διαμόρφωσαν μια αντίληψη αλυτρωτισμού, μια ιδεολογία που στηριζόταν στο όραμα της απελευθέρωσης νέων εδαφών και ανελεύθερων Ελλήνων που ονομάστηκε «Μεγάλη Ιδέα».

ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ

α) Σύμφωνα με την ιστορική αφήγηση, η πρόοδος του εκτός των εθνικών συνόρων ελληνισμού ταλάνιζε το μικρό βασίλειο. Ενίσχυε την ιδέα ότι το υπάρχον κράτος ήταν τα θεμέλια απλώς για κάτι μεγαλύτερο. Η  «Μεγάλη Ιδέα» που εκπορεύθηκε από αυτή την αντίληψη δημιουργούσε προσδοκίες για ολοκλήρωση του εθνικού οράματος, που προϋπέθετε σημαντική διεύρυνση των   συνόρων. Αυτή λοιπόν η ιδεολογία που χαρακτήριζε την αστική τάξη του Ελληνικού Βασιλείου, σύμφωνα με τη δευτερογενή πηγή 1, δε γινόταν αποδεκτή από την ελληνική αστική τάξη που διαβιούσε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία η οποία αντιμετώπιζε με καχυποψία τα σχέδια επεκτατισμού της μικρής Ελλάδας. Αν και η διαφοροποίηση αυτών των αντιλήψεων, δεν έλαβε μορφή ανοιχτής πολιτικής σύγκρουσης, αυτό σχετιζόταν με το γεγονός ότι οι Έλληνες αρνήθηκαν τις επεκτατικές τους φιλοδοξίες υπό την πίεση της Αγγλίας που φρόντιζε την εδαφική ακεραιότητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Έτσι μέχρι το 1897 η Ελλάδα δεν ενεπλάκη σε ένοπλη αναμέτρηση με τους Τούρκους. Σε αυτό ευθυνόταν και η πίεση που ασκούσε η Αγγλία κυρίως ώστε η Ελλάδα να τηρεί ουδέτερη στάση και να διατηρείται έτσι η Οθωμανική Αυτοκρατορία και η ειρήνη στα Βαλκάνια. Ως αντάλλαγμα η Αγγλίας παραχώρησε εδάφη στην Ελλάδα ώστε να διατηρείται η ισορροπία δυνάμεων στα Βαλκάνια. Αυτή λοιπόν η διάσταση απόψεων μεταξύ γηγενών αστών και Ομογενών αστών δεν εκφράστηκε με σαφήνεια. Οι κυβερνήσεις στην Ελλάδα αναγκάζονταν να τηρήσουν μια μετριοπαθή στάση που υπαγορευόταν από την Αγγλία αλλά και από τους Έλληνες της διασποράς. Η έντονη παρουσία όμως, σύμφωνα με την ιστορική αφήγηση, της εθνικής αυτής ιδεολογίας είχε επιπτώσεις στον πολιτικό και οικονομικό χώρο, ιδιαίτερα σε εποχές που τα προβλήματα έμοιαζαν με ανοικτές πληγές, στην περίπτωση της Κρήτης ή, αργότερα, της Μακεδονίας. Οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν είχαν στραμμένο το ενδιαφέρον τους μέσα σ΄ αυτές τις συνθήκες αποκλειστικά  στα εσωτερικά ζητήματα, στην οικονομική ανόρθωση και τη γεφύρωση του χάσματος με τη Δύση. Η υλοποίηση του εθνικού οράματος μεγάλωνε το κόστος των προσπαθειών καθιστώντας συχνά τις οικονομικές πρωτοβουλίες έρμαια των εθνικών κρίσεων. Σύμφωνα, άλλωστε με τη δευτερογενή πηγή 2, όλα τα κόμματα συμφωνούσαν στο θέμα του αλυτρωτισμού, απλά ήταν διαφορετική η προσέγγιση υλοποίησής του. Η υλοποίηση της Μεγάλης Ιδέας σχετιζόταν με την προσπάθεια αποδέσμευσης από την οικονομική και κοινωνική ένδεια της Ελλάδας, ενώ συχνά αποπροσανατόλιζε τον απλό Έλληνα από τα καθημερινά του προβλήματα. Ωστόσο, σε καμία προσπάθεια δε διαμορφώθηκε για αυτό το σκοπό, αλλά υπήρξε απόρροια των εθνικιστικών τάσεων της Ευρώπης του 19^ου αιώνα. Επίσης δε σχετίζεται με την αστική τάξη ως δημιούργημα, απλά ενίοτε έγινε μέσο μεταστροφής της προσοχής του λαού όταν οι κυβερνήσεις βρίσκονταν σε δεινή θέση.

 β) Στις αρχές όμως του 20^ου αιώνα διαφορετικές συγκυρίες διαμορφώνονται με αποτέλεσμα το όνειρο της εθνικής ολοκλήρωσης να εμπνεύσει όλο τον ελληνικό λαό μαζί με τις άρχουσες τάξεις παρά τις αρχικές τους αντιδράσεις.  Το 1910, σύμφωνα με τα στοιχεία της πηγής 1, ο Βενιζέλος ανήλθες στην εξουσία και μαζί με αυτόν οι μεγαλοαστοί Έλληνες αποφάσισαν να συμβάλουν οικονομικά και πολιτικά στην υλοποίηση του εθνικού οράματος. Η έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων και το ξέσπασμα του Α’ Παγκοσμίου επιταχύνει την επίλυση του Ανατολικού ζητήματος και για τους Έλληνες αστούς υπάρχει μεγάλος κίνδυνος για τους ίδιους. Έτσι, αρχίζουν να χρηματοδοτούν τις στρατιωτικές δαπάνες της Ελλάδας και να συμβάλουν στην οργάνωση επαναστατικών ομάδων στις αλύτρωτες περιοχές.

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Από όλα τα παραπάνω είναι σαφές ότι η Μεγάλη Ιδέα καθόρισε την ιδεολογική ταυτότητα του ελληνικού κράτους κατά το 19^ο αιώνα και παρά τις αρχικές αντιρρήσεις ή διαφωνίες, συνένωσε τελικά όλους τους Έλληνες γύρω από το όραμα της Μεγάλης Ελλάδας που υλοποιήθηκε τελικώς στις αρχές του 20^ου αιώνα.

 

ΤΕΡΖΟΠΟΥΛΟΥ ΦΕΝΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Α.Π.Θ.

Β. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟ 19ο ΑΙΩΝΑ / ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

 

Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

 

 ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΝΕΡΓΙΑ)

Κείμενο

[Η ανεργία στον «αναπτυσσόμενο» κόσμο]

Κάθε πρωί, χιλιάδες πρόσωπα ξαναρχίζουν την άκαρπη και απελπισμένη αναζήτηση εργασίας. Είναι οι απόκληροι, μια καινούρια κατηγορία που μας αποδεικνύει τόσο τη δημογραφική έκρηξη όσο και την ανικανότητα αυτής της οικονομίας για την οποία το μόνο που δε μετράει είναι το ανθρώπινο στοιχείο. Αποκλείονται οι φτωχοί και εκτοπίζονται από την κοινωνία, γιατί περισσεύουν. Τώρα πια κανείς δεν τους αποκαλεί «οι από κάτω» αλλά «οι εκτός». Είναι αποκλεισμένοι ακόμα και από το βασικό δικαίωμα της τροφής, της περίθαλψης, της εκπαίδευσης και της δικαιοσύνης· από τις πόλεις όπως και από τη γη τους. Και αυτοί οι άνθρωποι που καθημερινά ρίχνονται εκτός, όπως από την κουπαστή ενός πλοίου στον ωκεανό, αποτελούν τη μεγάλη πλειονότητα.

Τόσες και τόσες αξίες ρευστοποιήθηκαν για το χρήμα και τώρα ο κόσμος, που παραιτήθηκε από τα πάντα προκειμένου ν' αναπτυχθεί οικονομικά, δεν μπορεί να δώσει στέγη και τροφή στην ανθρωπότητα. Για να εξασφαλίσουν οποιαδήποτε εργασία, όσο κακοπληρωμένη και αν είναι, οι άνθρωποι δίνουν όλη τους τη ζωή. Εργάζονται σε ανθυγιεινά μέρη, σε υπόγεια, σε πλοία-κάτεργα, στοιβαγμένοι ο ένας πάνω στον άλλον και πάντα κάτω από την απειλή να χάσουν την εργασία τους και να τεθούν «εκτός».

Όπως φαίνεται, η αξιοπρέπεια της ανθρώπινης ζωής δεν προβλεπόταν στο πλάνο της παγκοσμιοποίησης. Από την άλλη το άγχος, είναι το μόνο που έφτασε σε επίπεδα πρωτόγνωρα ως τώρα σε μας. Πρόκειται για έναν κόσμο που ζει μέσα στη μοχθηρία και όπου κάποιοι ελάχιστοι μετατρέπουν τις επιτυχίες τους σε χρήμα, ακρωτηριάζοντας τη ζωή μιας ατέλειωτης πλειονότητας. Πείθει μάλιστα τον κάθε φτωχοδιάβολο να νομίζει ότι ανήκει στους προνομιούχους, μόνο και μόνο επειδή έχει πρόσβαση στα αναρίθμητα προϊόντα του σούπερ-μάρκετ. Κι ενώ αυτός ο καημένος, ο ανόητος, κοιμάται μακάρια, κλεισμένος στο οχυρό του με τις εντοιχισμένες οικιακές συσκευές και όλη εκείνη την υπόλοιπη σαβούρα, μυριάδες οικογένειες επιβιώνουν μ' ένα δολάριο τη μέρα. Είναι εκατομμύρια οι αποκλεισμένοι από το μεγάλο φαγοπότι των οικονομολόγων.

Και όταν στον δρόμο βλέπω τόσα μικρομάγαζα σφραγισμένα ή όταν οι γείτονες με σταματάνε για να μου πουν πως δε θα μπορέσουν να συνεχίσουν να συντηρούν πια το εργαστήρι τους, γιατί δεν τους αποδίδει ούτε τα απαραίτητα, για να πληρώσουν τους φόρους, συλλογίζομαι τη διαφθορά και την αναλγησία που ενυπάρχει σε όλη αυτή τη χυδαία σπατάλη και την ανήθικη αφθονία που απολαμβάνουν κάποια ελάχιστα άτομα· και έχω την αίσθηση ότι γινόμαστε μάρτυρες της βαθιάς έκπτωσης ενός κόσμου όπου, από τη στιγμή που η απόγνωση γιγαντώνεται, αυξάνεται και ο εγωισμός και το «ο σώζων εαυτόν σωθήτω». Ενώ λοιπόν οι πιο άτυχοι πνίγονται στα βαθιά νερά, σε κάποια γωνία, κάνοντας τους εντελώς ανυποψίαστους για την καταστροφή, στο κέντρο ενός χορού μεταμφιεσμένων, οι άνθρωποι της εξουσίας εξακολουθούν να χορεύουν σκασμένοι στα γέλια από τις ίδιες τους τις χοντράδες.

E. Sabato (2000). Πριν το τέλος. Αθήνα: Γκοβόστη, 136-138 (διασκευή).

ΘΕΜΑΤΑ

Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το κείμενο (80 - 100 λέξεις).

(μονάδες 15) 

Β1. Ποιες είναι, κατά τον συγγραφέα, οι κύριες αιτίες του αποκλεισμού πολλών ανθρώπων από την αγορά εργασίας και τελικά από την ίδια την κοινωνία; (60 – 80 λέξεις)

(μονάδες 10)

Β2. Να γράψετε τα δομικά μέρη της πρώτης παραγράφου (Κάθε πρωί…. πλειονότητα) του κειμένου.

(μονάδες 05)

Β3. Να επισημάνετε στο κείμενο ένα σημείο στο οποίο υπάρχει σαρκασμός / ειρωνεία.

(μονάδες 05)

Β4α. Να γράψετε από ένα συνώνυμο για τις λέξεις του κειμένου με έντονη γραφή: απελπισμένη, φτωχοί, αποκαλεί, δώσει, πρωτόγνωρα.

(μονάδες 05)

Β5β. Να γράψετε από ένα αντώνυμο για τις λέξεις του κειμένου με υπογράμμιση: εκτός, υπόγεια, επιτυχίες, συνεχίσουν, αναλγησία.

(μονάδες 05)

Β6α. «…κάποιοι ελάχιστοι μετατρέπουν τις επιτυχίες τους σε χρήμα…»: Να αιτιολογήσετε την επιλογή της ενεργητικής σύνταξης από τον συγγραφέα. (2 μονάδες)

Β6β. Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική. (3 μονάδες)

Γ. Σε μια ομιλία που εκφωνείτε στο πολιτιστικό κέντρο του Δήμου σας με θέμα την ανεργία των νέων πτυχιούχων, αναλαμβάνετε, ως εκπρόσωπος της μαθητικής κοινότητας του σχολείου σας, να αναφερθείτε στους παράγοντες που ευθύνονται για το φαινόμενο και να τονίσετε πιθανούς τρόπους περιορισμού του προβλήματος. (περίπου 400 λέξεις)

Μονάδες 50

ΤΕΡΖΟΠΟΥΛΟΥ ΦΕΝΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ